Không tổ chức hội đồng nhân dân cấp quận, phường
Sáng 23/5, tại Kỳ họp thứ 9 Quốc hội khóa XIV, Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng, thừa ủy quyền của Thủ tướng trình bày tờ trình về dự thảo Nghị quyết về thí điểm tổ chức mô hình chính quyền đô thị tại TP Đà Nẵng và một số cơ chế, chính sách đặc thù khác.
Theo đó, quy định về thí điểm tổ chức mô hình chính quyền đô thị và một số cơ chế, chính sách đặc thù về quản lý về quy hoạch, quản lý tài chính - ngân sách nhà nước đối với Đà Nẵng.
Đối tượng điều chỉnh gồm cơ quan Nhà nước, đơn vị sự nghiệp, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp và các tổ chức cá nhân có liên quan.
Công dân giải quyết công việc tại bộ phận 1 cửa cấp phường ở Đà Nẵng.
Dự thảo Nghị quyết quy định cho phép thí điểm tổ chức chính quyền đô thị tại TP Đà Nẵng theo hướng: xây dựng mô hình tổ chức 1 cấp chính quyền địa phương (cấp thành phố) và 2 cấp hành chính (quận, phường).
Cụ thể, cấp thành phố gồm Hội đồng nhân dân (HĐND) và Ủy ban nhân dân (UBND); Chính quyền địa phương ở các quận là UBND quận, các phường là UBND phường.
Việc thực hiện thí điểm không tổ chức HĐND quận, phường tại thành phố bắt đầu từ nhiệm kỳ 2021-2026.
Theo đó, tại những nơi thực hiện thí điểm, HĐND quận, phường chấm dứt hoạt động khi nhiệm kỳ 2016-2021 kết thúc. UBND quận, phường nhiệm kỳ 2016-2021 tiếp tục hoạt động cho đến khi UBND quận, phường nhiệm kỳ 2021-2026 được thành lập.
Tuy nhiên, chỉ áp dụng mô hình không tổ chức HĐND ở các quận, phường. Đối với huyện Hòa Vang, vẫn tiếp tục duy trì một cấp chính quyền hoàn chỉnh gồm HĐND và UBND huyện, xã.
Giai đoạn 2009-2016, TP Đà Nẵng đã thực hiện thí điểm không tổ chức HĐND tại 7 quận, huyện và 45 phường đạt kết quả tốt và tạo được sự đồng thuận phần lớn của cán bộ, công chức, viên chức và tầng lớp nhân dân thành phố.
Trong giai đoạn này, dù không tổ chức HĐND nhưng UBND các cấp vẫn hoạt động theo nguyên tắc tập trung dân chủ. Công tác chỉ đạo điều hành, quản lý hành chính của UBND từ cấp thành phố đến quận, phường được xuyên suốt, nâng cao tính chủ động của cơ quan hành chính và trách nhiệm của người đứng đầu.
Đà Nẵng không có thẩm quyền phê duyệt điều chỉnh quy hoạch
Trình bày báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội Hoàng Thanh Tùng cho hay việc dự thảo Nghị quyết đề nghị thí điểm giao thẩm quyền điều chỉnh quy hoạch thành phố cho chính quyền thành phố mà không kèm theo cơ chế kiểm soát có hiệu quả có thể dẫn đến không đạt được các yêu cầu, mục tiêu mà Luật Quy hoạch đã đề ra.
Vì vậy, Ủy ban Pháp luật đề nghị không thí điểm việc giao chính quyền thành phố thẩm quyền phê duyệt điều chỉnh quy hoạch thành phố để bảo đảm tính ổn định, thống nhất và các nguyên tắc chung trong hoạt động quy hoạch theo quy định của Luật Quy hoạch.
Một góc Đà Nẵng.
Đồng thời, Ủy ban Pháp luật đề nghị chỉnh dự thảo Nghị quyết theo hướng giao Thủ tướng, trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình, quyết định việc phân cấp cho chính quyền TP Đà Nẵng phê duyệt điều chỉnh cục bộ quy hoạch đô thị gắn với những điều kiện nhất định quy định ngay trong Nghị quyết; đồng thời, đơn giản hóa trình tự, thủ tục, rút ngắn thời gian thực hiện nhưng phải báo cáo Thủ tướng Chính phủ kết quả thực hiện.
Bên cạnh đó, Ủy ban Pháp luật cơ bản tán thành với quy định trong dự thảo Nghị quyết về sử dụng nguồn thực hiện cải cách tiền lương còn dư để tăng nguồn lực chi đầu tư cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội của Đà Nẵng.
Ủy ban Pháp luật tán thành với việc giao HĐND TP Đà Nẵng quyết định bổ sung các khoản phí, lệ phí chưa có trong Danh mục ban hành kèm theo Luật Phí, lệ phí và tăng mức thu hoặc tỷ lệ thu phí, lệ phí đối với một số loại phí, lệ phí có tính đặc thù phục vụ mục tiêu phát triển của thành phố tương tự như quy định trong Nghị quyết số 54/2017/QH14.
Tuy nhiên, đề nghị rà soát để quy định cụ thể hơn trong dự thảo Nghị quyết nhóm những loại phí, lệ phí có thể cho phép HĐND TP Đà Nẵng quyết định mức thu hoặc tỷ lệ thu, ví dụ đối với lệ phí, án phí tòa án thì không nên giao cho địa phương tự điều chỉnh.
Ngoài ra, trong dự thảo Nghị quyết về thí điểm tổ chức mô hình chính quyền đô thị và một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP Đà Nẵng của Quốc Hội, Chủ tịch Quốc Hội đề nghị, điều chỉnh cục bộ quy hoạch đô thị của TP Đà Nẵng theo hướng thực hiện phê duyệt điều chỉnh cục bộ quy hoạch đô thị sau khi có ý kiến thống nhất của Bộ Xây dựng và tổng hợp báo cáo Thủ tướng kết quả thực hiện.
