Cẩn trọng khi tự ý điều trị cúm bằng Tamiflu

Theo bác sĩ Nguyễn Trung Cấp, Bệnh viện Nhiệt đới Trung ương, nhóm người lớn tuổi, người có các bệnh lý nền, đặc biệt là bệnh lý về tim mạch, hô hấp, các bệnh chuyển hóa như tiểu đường hoặc những người có suy giảm miễn dịch có tỷ lệ diễn biến nặng khi mắc cúm cao hơn so với người khỏe mạnh. Do đó, những trường hợp này nên ưu tiên việc tiêm vaccine phòng cúm.

Theo các chuyên gia y tế, tiêm vaccine phòng cúm là cần thiết nhưng tự ý mua dự trữ và tự điều trị cúm bằng Tamiflu là hết sức nguy hiểm. PGS, TS Đỗ Duy Cường, Giám đốc Trung tâm Bệnh nhiệt đới, Bệnh viện Bạch Mai lưu ý, thuốc kháng virus điều trị cúm là Oseltamivir (Tamiflu) dùng để ức chế virus nhân lên, làm giảm khả năng bám dính của virus ở đường hô hấp, không phải bệnh nhân nào bị cúm cũng dùng. Việc dùng Tamiflu chỉ có tác dụng nếu chẩn đoán phát hiện cúm sớm trong 48 giờ đầu, theo chỉ định của bác sĩ vì thuốc này là thuốc kê đơn, thường chỉ dùng đối với các trường hợp có nguy cơ chuyển nặng.

“Với những người bình thường, trẻ khỏe, có cơ hội cao tự hồi phục sau 5 -7 ngày mắc cúm thì việc cố gắng mua Tamiflu về uống chưa chắc đã đem lại lợi ích nhiều nếu so với nguy cơ của nó.

Ngoài việc phải bỏ ra một khoản kinh phí mua thuốc, người bệnh cũng có thể phải chịu các tác dụng phụ như tình trạng bồn chồn, khó chịu, mất ngủ, một số trường hợp đặc biệt có thể dẫn đến trầm cảm. Dù tác dụng phụ này không kéo dài, nhưng chúng ta phải đánh giá cụ thể ích lợi, tiềm năng và nguy cơ của việc sử dụng để cân nhắc. Do đó, bệnh nhân nên tuân thủ đúng hướng dẫn của Bộ Y tế trong việc chỉ định thuốc” – BS Nguyễn Trung Cấp nói.

Theo các chuyên gia y tế, Tamiflu chỉ có tác dụng nếu chẩn đoán phát hiện cúm sớm trong 48 giờ đầu, theo chỉ định của bác sĩ vì thuốc này là thuốc kê đơn, thường chỉ dùng đối với các trường hợp có nguy cơ chuyển nặng.

Mới đây, Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) vừa có văn bản gửi Sở Y tế các tỉnh thành phố, các bệnh viện trực thuộc Bộ Y tế và cơ sở sản xuất, kinh doanh thuốc, yêu cầu bảo đảm cung ứng và kiểm soát giá thuốc điều trị cúm mùa.

Cục Quản lý Dược yêu cầu Sở Y tế các tỉnh, thành phố khẩn trương chỉ đạo triển khai thực hiện Công văn số 3847/QLD-KD ngày 02/12/2024 và Công văn số 414/QLD-KD ngày 7/2/2025 của Cục Quản lý Dược về việc bảo đảm cung ứng thuốc phòng chống dịch bệnh, thuốc điều trị bệnh cúm; Tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn, phổ biến cho người dân không tự ý mua và sử dụng thuốc điều trị cúm A khi không có chỉ định của bác sĩ; Tổ chức thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm các vi phạm trong kinh doanh các thuốc kháng virus dùng trong điều trị cúm mùa, các thuốc điều trị cúm A, đặc biệt là xử lý vi phạm các quy định về quản lý giá thuốc (thực hiện kê khai giá không đúng quy định, không thực hiện niêm yết giá thuốc, bán cao hơn giá niêm yết,…), các trường hợp kinh doanh thuốc không rõ nguồn gốc, bán thuốc kê đơn nhưng không có đơn của bác sĩ, lợi dụng dịch bệnh để tăng giá thuốc bất hợp lý.

Đối với các bệnh viện trực thuộc Bộ Y tế, cần chủ động bảo đảm cung ứng đầy đủ, kịp thời thuốc điều trị cúm mùa, đặc biệt thuốc điều trị cúm A, không để xảy ra tình trạng thiếu thuốc phục vụ công tác khám, chữa bệnh tại đơn vị; Thực hiện đúng các quy định về mua, bán thuốc và quản lý giá thuốc tại cơ sở bán lẻ trong khuôn viên cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.

Còn với các cơ sở sản xuất, nhập khẩu, kinh doanh các thuốc điều trị cúm mùa, trong đó có các thuốc điều trị cúm A, chủ động khẩn trương lên kế hoạch sản xuất, nhập khẩu thuốc để bảo đảm nguồn cung ứng phục vụ công tác điều trị và thực hiện các hợp đồng cung ứng thuốc với các cơ sở khám, chữa bệnh theo kết quả trúng thầu đã ký kết.

Các cơ sở bán lẻ thuốc phải tuân thủ đúng quy định về bán thuốc theo đơn, hướng dẫn đầy đủ cho người dân về việc sử dụng thuốc theo đúng chỉ định của bác sĩ và hướng dẫn sử dụng thuốc để bảo đảm an toàn, hiệu quả; Tuân thủ đầy đủ các quy định về quản lý giá thuốc, không được lợi dụng tình hình dịch bệnh để đầu cơ, găm hàng và đẩy giá thuốc tăng cao nhằm trục lợi.