Nghẹt thở cứu sống bé sơ sinh 15 giờ tuổi bị tổn thương tim bẩm sinh

2h sáng 14/5, một ê-kip gồm những y, bác sĩ hàng đầu Bệnh viện Nhi trung ương khẩn trương bước vào ca mổ cấp cứu cho em bé sơ sinh 15 giờ tuổi.

Bệnh nhi Nguyễn Minh H. được gia đình theo dõi siêu âm trước sinh và chào đời ngày 13/5 tại Bệnh viện Phụ sản Hà Nội. Ngay sau khi chào đời 2 giờ đồng hồ, bé H. được vận chuyển cấp cứu sang Bệnh viện Nhi Trung ương trong tình trạng nguy kịch.

Lúc này, trẻ cần thở máy, liên tục xuất hiện triệu chứng tím; lượng SpO2 giảm nặng, liên tục tụt huyết áp và mạch chậm. Các bác sĩ thường xuyên phải cấp cứu tình trạng ngừng tuần hoàn, trẻ phải sử dụng phối hợp nhiều thuốc vận mạch liều cao nhưng tình trạng không cải thiện.

Ngay lập tức, các bác sĩ chẩn đoán trẻ bị dị tật tim bẩm sinh tứ chứng Fallot có kèm theo tình trạng tăng áp lực động mạch phổi và ống động mạch đã đóng. Lo ngại hơn, diễn biến của bé H. không giống với những trường hợp được chẩn đoán tứ chứng Fallot thông thường, Ban lãnh đạo Trung tâm đã tiến hành hội chẩn cấp cứu cho bệnh nhân.

Theo đánh giá của đội ngũ ý bác sĩ, đây là bệnh nhân sơ sinh nhỏ tuổi nhất ngay sau khi ra đời bị tổn thương tim nặng, cần nhanh chóng tiến hành mổ cấp cứu giải phẫu trái tim. Trước khi bước vào phòng mổ, các bác sĩ dự đoán quá trình phẫu thuật cũng như hồi sức sau phẫu thuật sẽ đặc biệt phức tạp và vô cùng cam go.

Trải qua 5 giờ phẫu thuật liên tục, với nhiều diễn biến nghẹt thở bên trong phòng mổ, tim của bệnh nhân đã được có thể hoạt động trở lại bình thường.

Ca phẫu thuật tim đã thành công, tuy nhiên diễn biến sức khoẻ của bé Nguyễn Minh H. sau mổ lại tiếp tục gặp trục trặc do tình trạng tăng áp lực động mạch phổi quá nặng. Ngay lập tức, trẻ được các bác sỹ hồi sức tích cực, cho thở máy với khí NO để giảm áp lực động mạch phổi nhưng không hiệu quả.

Khi ấy, TS.BS Cao Việt Tùng, Trưởng khoa Điều trị tích cực Tim mạch ngoại khoa cùng ê- kíp hội chẩn đã đưa ra quyết định sử dụng biện pháp trao đổi ô xy qua màng ngoài cơ thể (ECMO) nhằm hỗ trợ cho tuần hoàn và hô hấp cho bệnh nhân. Đồng thời tiến hành thông tim chẩn đoán đánh giá giải phẫu động mạch phổi và loại trừ các căn nguyên gây tăng áp lực động mạch phổi khác.

Sau 4 ngày liên tục sử dụng ECMO, tình trạng bé H. cải thiện rõ rệt, đã được cai và rút ECMO nhưng vẫn phải để hở ngực do huyết động chưa thực sự ổn định, kèm theo tình trạng phù toàn thân và thoát dịch qua mô kẽ. Sau 8 ngày sau phẫu thuật, trẻ được đóng ngực và được tiếp tục hồi sức tích cực trong 18 ngày sau đó do tình trạng suy thận, suy tim...

Sau quá trình hồi sức tích cực và trải qua rất nhiều khó khăn vất vả, đến chiều ngày 23/6 cháu bé Nguyễn Minh H. đã được rút máy thở, tự thở tốt với tình trạng ổn định và chuẩn bị được ra viện trong niềm vui mừng của gia đình và các bác sĩ. Kết quả siêu âm tim của cháu trước khi ra viện cho thấy tim của bé H. hoạt động giống tim bình thường và áp lực động mạch phổi đã trở về bình thường.

TS.BS Nguyễn Lý Thịnh Trường, Giám đốc trung tâm Tim mạch- người trực tiếp phẫu thuật thực hiện ca mổ cho biết: "Tứ chứng Fallot là một khuyết tật nghiêm trọng của quả tim, xuất hiện ngay từ thời kỳ bào thai. Phần lớn các trường hợp mắc tổn thương tim bẩm sinh này sẽ cần phẫu thuật khi trẻ được 6-9 tháng tuổi, rất hiếm khi cần phải phẫu thuật từ trong thời kỳ sơ sinh".

Đối với những trường hợp tứ chứng Fallot có tình trạng tăng áp lực động mạch phổi ngay sau sinh là rất hiếm gặp, đe doạ tính mạng, cần phải phẫu thuật và can thiệp hồi sức khẩn cấp. Kể cả khi phẫu thuật thành công thì tỷ lệ tử vong cũng rất cao do quá trình hồi sức rất phức tạp và nặng nề.

Theo bác sĩ Trường, để có thể tiến hành điều trị thành công cho bệnh tim bẩm sinh đặc biệt phức tạp này, ngoài trang thiết bị hiện đại, thuốc men đầy đủ, cần phải có một ekip đồng bộ bao gồm: nội khoa chẩn đoán, phẫu thuật, gây mê, chạy máy tim phổi nhân tạo và hồi sức đối với trẻ sơ sinh.

Đây là ca bệnh hiếm gặp với tổn thương phức tạp, nặng nề đã được các bác sĩ của Trung tâm Tim mạch trẻ em điều trị kịp thời và thành công. Sau phẫu thuật, bé Nguyễn Minh H. có thể phát triển bình thường như bao em bé khác, bác sĩ cho hay.